गजल

विश्वले भन्ने गर्थे कुनैबेला आहा! कमालको देश ।।

कसरी बन्यो वेश्याले चलाएको- दलालको देश ।।

गजल(दस्तखत गरिन्)

जब उनले यो दिलमा दस्तखत गरिन्

म जिउदैँ रहेको भनि सनाखत गरिन् ।।

ढकढक ढड्किन त बल्ल थाल्यो मुटु

खै के जाति त्यस्तो उनले हरकत गरिन् ।।

म बन्दि थिएँ, कसुर अनेकन थिए

आफ्नो दास बनाउन, उनले जमानत गरिन् ।।

अध्याँरो मनपर्थ्यो, एकान्त मनपर्थ्यो

जतनले यो मनलाई उनले मरमत गरिन्

अनेकौ आविष्कार गरि विज्ञानले सजायो जगत

तर केहि चिज अझै दिन सकेको छैन! जस्तै- रगत

एक ईन्च जमिनको लागि मानिसहरु मर्छन/मार्छन

निजि सम्पति सवैको मात्र एउटै छ ! जस्तै- विगत

अनगिन्ति आविष्कार पनि गरेकै छ विज्ञानले

गजल(नाना खोज्दैछ )

गरिबको घरले छाना, पेटले माना, आङले नाना खोज्दैछ ।

दलालहरु बहाना, सामन्तीहरु तमसुकको पाना खोज्दैछ ।।

ए बाँचेका मान्छेहरु ! तिमीहरु जिउँदो जस्तो किन भएनौँ? 

त्यहाँ मरेकाहरु जिउँदालाई मुद्दा हाल्ने ठेगाना खोज्दैछ ।।

बुद्ध मरेपछिको कुरा हैन यो, यो त बुद्ध विचार मारेपछिको कुरा हो

वन्दुक भिरेर काँधमा, विद्रोही बुद्धहरु निशाना खोज्दैछ ।।

भ्रष्टलाई पुरस्कृत गर्ने कठित कु–संस्कारको विकास हुँदैगर्दा

यहाँ पसिना बगाउनेहरूबाट सरकार, जरिवाना खोज्दैछ ।।

समृद्दि बोकेर गाँउ गाँउमा पुग्ने वाचा गरेको सिंहदरवार 

युवालाई काम दाम माम दिन खाडीमा कारखाना खोज्दैछ ।।

ईश्वरले भनेकै छन्, तिमीमै छु म र तिमीमै सदा रहनेछु

लुकाएर मनमै ! ईश्वरलाई किन ढुंगामा, जमाना खोज्दैछ ?

ईश्वर बलामी

२०७७/०५/२६

तस्वीर : साझा पोष्ट

गजल(झोला बोकेर)

केही किलो चाँदी, सुनका केहि तोला बोकेर

आत्मा किन्न नहिडेँ हुन्छ चिहानमा, झोला बोकेर

मन्द मुस्काउँछ ढुंगा, सम्झि सम्झि आफ्ना मित्रहरू

जो बाँचिरहेका छन्, मरेर जाने चोला बोकेर

सौम्य छ शान्त पनि छ महासागर सदा झैँ आजपनि

अनगिन्ति नदि, नाला, खहरे अनि खोला बोकेर ।।

दुई मुठ्ठी खरानीमा समेतिए ति मानिसहरू पनि

जो संसार ध्वस्त गर्न हिडेँ, वम-वारुदका गोला बोकेर ।।

खुशीसँग रमाए आसुँ, दुखसँग रसाए आँसु

पीर पर्दा मनमा आँसुको, आँसुलाई को रोला बोकेर ?

ईश्वर बलामी 

2077.05.11

gaja

घर, गाडी, बैंक ब्यालेन्स सबै छ तिसँग आज

जो आएका थिए राजनीतिमा झोला बोकेर ।।

यताको भागमा डुवान पर्यो उता के पर्यो कुन्नि ?

असमान सन्धि सम्झौता भएपछि खोला बोकेर ।।

अवस्था केहि बद्लिएन, व्यवस्था धेरै बदले पनि

के पायो देशले ? क्रान्तिको नाममा वम-गोला बोकेर ।।

स्वतंत्रता र सम्पन्नता अझै छ टाढा धेरै-धेरै, 

पुर्याईदिने त्यहाँसम्म देशलाई ! कोही होला बोकेर? 

दुई दिनको जिन्दगी, मरिजाने  चोला बोकेर ।।

देशभक्त आत्मा देऊ, लैजाऊ सुन केहि तोला बोकेर ।।

गजल(पहाडमा पहिरो तराईमा बाढी जादैँछ ।)

पहाडमा पहिरो तराईमा बाढी जादैँछ ।

कमिशन बोकेर दरवारमा गाडी जादैँछ ॥

व्यापारी अस्पतालहरू विरामी हेर्न मान्दैन

सामान्य ज्वरो आउँदा पनि नाडी जादैँछ ॥

आउन त आयो सरकार ! गाउँ वस्तीमा तर

पीडितलाई खाली आश्वासन बाँडी जादैँछ ॥

भविष्यको गर्भवाट जन्मिने विगतका अलापले 

केही प्रश्नहरू वर्तमानलाई छाडी जादैँछ ॥

यो नदिमा बगिरहेको रगत हो! मृत बा'आमाको 

छोरा भेट्न जो बग्दै बग्दै खाडी जादैँछ 

ईश्वर बलामी 

2077-04-32

गजल(युद्ध जितेर आएकाहरु, लडेर कस्ता कस्ता सँग)

युद्ध जितेर आएकाहरु, लडेर कस्ता कस्ता सँग

हार्न बाध्य हुँदैछन्, आफ्नै देशको अवस्थासँग

एकदिन सबैले मर्नैपर्छ, जन्मिएर आएपछि संसारमा

बरु दुश्मनी नै राम्रो, मित्रता गर्नुभन्दा यस्तासँग

विरोधका लागि विरोध गर्ने कु–संस्कार बसाएपछि

के नै आशा गर्न सकिन्छ र ? जनताले व्यवस्थासँग

भविष्य बोकेर वर्तमान उड्न थालेको वर्षौ भयो, विदेशतिर

के स्वाभिमानी भन्नु र खै ? बेचेर अभिमान युवापुस्तासँग

चिल्ला सडक सम्मको सीमाना मात्र हो के– यो देश?

हैन भने किन हेला ? कर्णालीका आस्थासँग !

२०७७/०४/२२

गजल(जुन दिन परीक्षा दिदैँथिन्- पवित्रताको, सीता

गजल

जुन दिन  पवित्रताको परीक्षा दिदैँथिन्, सीता

घर भन्दा पनि प्रिय लाग्दैथ्यो उनलाई चिता ।।

यो कस्तो धर्म हो ? जो संसार यतिखेर पढिरहेछ

च्यातेर बाईवल, त्रिपिटक, कुरान अनि गीता ।।

कुकुर पनि छोरासगैँ सुत्छ न्यानो ओच्छ्यानमा

कठै ! आश्रमको चिसो भुँईमा छन् माता र पिता ।।

मलाई ठूल-ठूला पिण्डहरूको कुनै लोभ छैन

मरे पछि के खानु र ? मिष्ठान्न मिठा-मिठा ।।

बाँकी सबै सबै त बुख्याँचा शिवाय केही होईन

सुखदुखका साक्षी केवल हुन्- आँशुका केहि छिता ।।

ईश्वर बलामी 

2077-04-14

गजल ( घर थिएन हाम्रो आफ्नै- सबै थियो बन्दकी)

घर थिएन हाम्रो आफ्नै- सबै थियो बन्दकी

खरानी भयो गोठसगैँ हामी गरिबको जिन्दगी ।।

पेट भोको छ- तर खान मिल्दैन नागरिकता

निकाला गरिएको छ- देशबाट सीमापारी नलगी ।।

एकान्त हो ठेगाना अनि एकांकी हो परिचय

न कोही छन् हाम्रो पछि न त छन्- कोही अघि ।।

रमिता हुन सक्छ आगो ताप्ने बटुवालाई

ज्वालामुखी फुटे ती मुटुमा- जसले भोगे जगजगी ।।

चट्टानी ठूल-ठूला पहाड नै किन नहोस् बाटोमा

सुखै छैन नदिलाई- ढुंगा चिरेर नबगी ।।

#चेपाङको बस्ती न उजाडः सकिन्छ भने व्यवस्थापन गर । वालुवाटार बेच्नेलाई पुरस्कार, जमिन जोत्नुलाई अपराध मान्नु न्यायेचित हुँदैन । विरोधः मानवीयताको लागि 

2077-04-12

गजल- लाखौं परे पनि विश्वबजारमा मूल्य-पस्मिनाको !

लाखौं परे पनि विश्वबजारमा मूल्य-पस्मिनाको !

दश वटै हजार मात्र हो बुझ्ने मजदुरले-महिनाको ।।

महंगा रक्सी, ब्र्याण्डी अनि वाईनमा नशा कहाँ?

शासकहरू पिउने गर्छन ता-तातो रगत -मसिनाको ।।

हड्डी घोट्ने मजदुरलाई उभ्याएर एकै लहरमा - सोधिन्छ

भन ! को को सँग कति कति छ? । स्टक पसिनाको ।।

विश्वमा गरिब देश त्यहि हो- जहाँ छ सुनखानी

यहाँ मटन पाक्छ- गुन्द्रुकको, वरफ बन्छ असिनाको ।।

धनि गरिव, काला गोरा, उच निच बनाए मानिसले

भेद र विभेद कति थिएन !  मन्दीर अनि मदिनाको ।।

2077-04-07

गजल( उमेर लागेपछि)

ठूला पहाड पनि, भर्याङ जस्तो लाग्छ, उमेर लागेपछि ।

सानो भर्याङ पनि, पहाड जस्तो लाग्छ, उमेर नाघेपछि ।।

त्यसैले बाँच– बाँचे सम्मलाई– आँसुलाई पनि हसाएर

केहि लाग्दैन तिम्रो, मृत्युले तिमीसँग, उमेर मागेपछि ।।

मानिस हुन सक्छ– चरि जस्तै कैद– कुनै पिंजडामा

सपना देख्न सक्छ, तर मनले लिएर– उमेर भागेपछि ।।

सम्पूर्ण रातहरु जिन्दगीका, सन्तानको पीरमै बितेपछि

मस्त निदाउने, चिहानमा नै हो– अन्ततः, उमेर थाकेपछि ।।

लाखौँ सपनाहरु– एउटै जिन्दगीमा– नहुन सक्छन् पुरा तर

वालक बन्छ बृद्ध पनि, मनमा- वालखा उमेर जागेपछि ।।

ईश्वर बलामी

२०७७÷०३÷२९

गजल( घरबारको कुरा)

जब बिग्रदैँ गईरहेको थियो घरबारको कुरा

के सुन्न मन लाग्थ्यो र ? दरबारको कुरा !

मार्क्स, माओ लेलिन भएर के गर्नु ? मुटुमा

भोका होलान् वालखा ! नमाने–सरदारको कुरा !

पहिरो आएकै थियो, फैलेकै थियो- महामारी

बदलियो दुनियाँ तर बदलिएन गाउँघरको कुरा !

ओषती बोकेर पानीजहाज हिड्यो अरे काठमाण्डौबाट

डेढ मिटर पिताम्वरले बोकेर आयोे! अखवारको कुरा !

थेला उठेका हातहरू केवल पसिना चिन्दछ

चिन्दैन नेता ! बुझ्दैन कत्ति ! – सरकारको कुरा ।

चुल्हो बल्नै छाडेको छ !– यो पो त मेरो कुरा

विश्वयुद्व, शीतयुद्व– यी सब सन्सारको कुरा !

ईश्वर बलामी

२०७७/०३/२६